“Wij werken met een unieke doelgroep – diverser kun je het niet hebben”

Multiproblematiek

Klein rubberbootje

“Zo herinner ik me nog goed die jonge man van Afrikaanse afkomst”, gaat Jennie verder. “Tijdens zijn detentie had hij conflict op conflict, vechtpartij op vechtpartij. Zelf vond hij ook dat het zo niet langer kon. Tijdens de behandeling kwam zijn vluchtverhaal naar boven: een overtocht in een heel klein rubberbootje, met 40 man op zee, waarbij hij echt vreselijke dingen meemaakte. Stap voor stap werkten we aan traumaverwerking en ging het beter. En toen kwam het moment waarop hij terug moest naar zijn land van herkomst. Nu een aantal maanden later vraag ik me wel eens af: hoe zou het met hem gaan?”

Iets kunnen betekenen

“Dat is soms wel lastig, bij uitzetting stopt onze hulp”, zegt Iris. “Dat heb ik leren accepteren. Tegelijkertijd denk ik: hier kan ik wél wat voor de mannen betekenen. Al is het soms maar kort, het is beter dan niks.” “En waar mogelijk bereiden we de gedetineerden voor op wat komt”, vult Jennie aan. “We proberen de landing zo zacht mogelijk te maken. Aan de andere kant: de heren zitten hier niet voor niks, ze hebben een strafbaar feit gepleegd, soms zelfs ernstig. Het voelt voor mij ook goed om Nederland een beetje veiliger te helpen maken.”

Extra veel vrijheid

Wat de behandelingen in Ter Apel óók anders maken dan in andere PI’s: Iris en Jennie hebben extra veel vrijheid om hun werk te doen. “Deze mannen hebben vanwege hun status geen recht op doorverwijzing naar een kliniek of poli”, legt Jennie uit. “Daardoor doen wij meer zelf. We hoeven ook niet te rapporteren aan de rechtbank of reclassering.”   

Collega’s staan altijd klaar

Behandelingen bestaan vooral uit een-op-een gesprekken, regelmatig met een telefonische tolk erbij. “We horen vaak heftige dingen”, vertelt Iris. “Tegelijkertijd weet ik: dit werk kun je alleen goed doen als je het niet mee naar huis neemt. Je moet goed kunnen loslaten, en gelukkig lukt me dat meestal.” Met haar reistijd van ongeveer een uur valt het werk langzaam van haar af. En sporten helpt. “Geldt ook voor mij”, zegt Jennie. “Bovendien houd je als psycholoog altijd een zekere professionele afstand. Zeker bij deze doelgroep.”

En blijft er wel een keer iets hangen – heftige verhalen, bepaalde casussen of incidenten – dan zijn er altijd collega’s om op terug te vallen, vertelt Jennie. “Even bij elkaar ventileren. In ons multidisciplinaire zorgteam werken we nauw samen met onder anderen de psychiater, verpleegkundigen, de huisarts en praktijkondersteuner. En bij iedereen staat de deur open.” Iris vult aan: “Bij alle collega’s hier trouwens. We hebben ook heel fijn contact met bijvoorbeeld de complexbeveiligers en penitentiair inrichtingswerkers. We doen het samen.”