“Het mooiste van mijn werk vind ik het intensieve contact met de jongens”

Dick begeleidt een groep van 20 tot 24 gedetineerden op de arbeidszaal in de penitentiarie inrichting (PI) Zuyder Bos. ""Ik zorg bijvoorbeeld dat ze op tijd beginnen en dat ze hun werk goed doen. Ik spreek de jongens vanaf dag één bij hun voornaam aan en maak met iedereen een praatje. Of het nu over voetbal gaat of over iets anders, het gaat om het tonen van interesse en het geven van aandacht.

Goede terugkeer in de maatschappij

"Weet je, wat je geeft krijg je terug. En dat geldt zeker in een PI. Ik behandel de jongens met respect. Kan alles tegen ze zeggen en een grapje met ze uithalen. Ik merk dat zij daardoor ook respect voor mij hebben. Laatst liep ik door de Jordaan. En toen werd ik ineens van achteren beetgepakt. Het was een ex-gedetineerde. ‘He Dick!’, riep ie, ‘Hoe gaat het met je? Ik ben echt blij om je weer te zien!’ Ja, dat is toch prachtig? De wereld verhardt. Maar dat ik een steentje kan bijdragen aan een goede terugkeer van gedetineerden in de maatschappij … Wat is er nou mooier?"

Vrijheden verdienen

"Wel ben ik heel duidelijk op de arbeidszaal Zo van: als je je best niet doet, dan heeft dat gevolgen. In de PI moeten gedetineerden hun vrijheden – bijvoorbeeld verlof omdat ze thuis iets moeten regelen – verdienen. Over het algemeen willen ze dat ook graag. Maar soms misdraagt iemand zich of is er een vechtpartij. Ik kán dan op een alarm drukken zodat er hulptroepen komen. Maar ik ben niet zo’n drukker, ik krijg een incident meestal met praten wel opgelost. ‘Denk eens na’, zeg ik dan, ‘Hier kun je een rapport of straf voor krijgen. Dat is toch niet nodig, man. Wees nou verstandig.’ Ik praat rustig en op een beleefde manier, en meestal win ik het daarmee."

Geen oordeel

Op dit moment worden op de arbeidszaal rubberen onderdelen in elkaar gezet. Ook pakken de gedetineerden vaak doosjes met vaatwastabletten, een poetsdoekje en een schoonmaakmiddel in. Dick: "Dat zijn er honderdduizenden, die gaan naar vakantiehuisjes door heel Europa. Over het algemeen vinden de jongens dat inpakwerk wel leuk om te doen." Waarom de mannen die hij begeleidt in de PI zitten, interesseert Dick niet. "Ik wil niet weten wat ze hebben gedaan, ik ben bang dat ik dan een oordeel heb nog voordat ik ze heb leren kennen. Oké, ze hebben een fout gemaakt. Maar we zijn en blijven allemaal mensen, en zo benader ik ze ook."

Doorgroeien binnen DJI

Voordat Dick in 2000 bij de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) ging werken, was hij 22 jaar werkzaam bij de mariniers op Texel. "Bij DJI en Defensie geldt dezelfde mentaliteit: we doen het samen, je staat er nooit alleen voor. Ik ben hier begonnen als complexbeveiliger. Maar dat ben ik maar drie weken geweest, omdat ik ze mij als mensenmens graag binnen wilden inzetten, als penitentiair inrichtingswerker op een afdeling. Ook een heel leuke baan. Maar werken op de arbeidszaal past beter bij me. Ik heb hier een persoonlijker contact met de mannen. Dat is trouwens typisch DJI: als je aangeeft dat je iets anders wilt of je wilt ontwikkelen, dan word je daar echt in gesteund. Je kunt hier allerlei diploma’s halen en doorgroeien."